[ بخش دوم ] مقدمه داناى خردآفرين و داراى آسمان و زمين را درود بىپايان و سپاس فراوان باد كه توفيق اتمام دومين بخش از پنجمين جلد تاريخ ادبيات در ايران را نصيب اين ناچيز فرمود ، و اگرچه كار طبع آن بيش از انتظار بدرازا كشيد ، دشواريها را بهمت و به يارى دوست و همكار فاضل و شفيقم آقاى دكتر سيد محمد ترابى ، كه دقيقه‌يى در پىگيرى كار از پاى ننشسته است ، آسان ساخت . چنان كه خوانندهء گرامى ملاحظه مىكند ، اين بخش با همهء تفصيل تنها موقوفست بر بيان حال و آثار شاعران عهد صفوى ، خواه آنان كه از ايرانزمين برخاسته و در آن زيسته يا پس از شهرت در شاعرى به قصد انتجاع بهند و روم آمدوشدى داشته يا بدانجايها مهاجرت كرده‌اند ، و خواه آنان كه در آن ديارها ( غالبا ميان خاندانهاى مهاجر ايرانى يا وابسته به آنها ) زاده شدند و زير نفوذ قاطع فرهنگ ايرانى تربيت يافتند و زبان بپارسىگويى گشودند . پس گروه معدودى از شاعران مذكور در اين بخش يا اصلا